Waarom heiwerk extra eisen stelt
Een heistelling of funderingsmachine staat op rupsen en brengt daarmee een groot gewicht op een beperkt oppervlak. Anders dan bij rijdend verkeer blijft die belasting bovendien lang op dezelfde plek staan, waardoor de ondergrond de tijd krijgt om weg te zakken. Op veen, klei of pas opgebracht zand is dat precies de situatie waarin het misgaat.
Daar komt bij dat de belasting niet gelijkmatig is. Bij het oprichten van de mast, het hijsen van een paal en het heien zelf verschuift het zwaartepunt en komen er dynamische krachten bij. Een machine die scheef komt te staan doordat één rups iets wegzakt, verliest stabiliteit op het moment dat er het minst ruimte voor is. Wat er allemaal meespeelt bij het bepalen van de benodigde zwaarte, staat op de pagina over draagkracht van draglineschotten.
De opstelplaats voorbereiden
De ondergrond onder de schotten moet zo vlak en gelijkmatig mogelijk zijn. Plaatselijke zachte plekken, oude sleuven, gedempte greppels en de zone langs een talud zijn de plaatsen waar zetting begint. Breng waar nodig eerst een gelijkmatig zandbed aan, zodat het schot over de volle lengte draagt en niet op twee punten komt te rusten.
Controleer daarnaast wat er in de grond zit. Kabels, leidingen en riolering onder een opstelplaats zijn een reden om de plek te verleggen, niet om er extra schotten op te leggen. Houd ook rekening met de ruimte om de machine heen: aanvoer van palen, de zwenkruimte van de giek en een route om de stelling te verplaatsen. De opzet van die aanrijroute komt aan bod op de pagina over de tijdelijke bouwweg en werkweg.
Laat de opstelplaats bij zwaar funderingswerk beoordelen door iemand die de bodemgegevens en het machinegewicht kent. Dit is niet het soort situatie waarin een vuistregel volstaat.
Schotten kiezen voor deze belasting
Voor heiwerk vallen de lichte uitvoeringen af. De dikte gaat omhoog omdat het schot de puntbelasting van een rups moet uitsmeren, en de lengte omdat de belasting over een groter oppervlak verdeeld moet worden. In de praktijk komen daarmee de zwaardere maten in beeld, een overzicht staat bij draglineschotten afmetingen.
In materiaal ligt azobé voor de hand vanwege de stijfheid en de slijtvastheid onder rupsen. Een uitvoering met stalen rand gaat aan de kanten langer mee en is makkelijker aan te pikken, wat scheelt omdat de schotten bij dit werk vaak meeschuiven met de stelling. Leg ze strak aansluitend en met gelijke dikte binnen dezelfde baan, zodat er geen hoogteverschil onder de rupsen ontstaat.
Tijdens het werk
Controleer de ligging na elke verplaatsing van de machine en na langdurige regen. Zichtbare doorbuiging, een schot dat gaat wippen of een rups die aan één zijde inzakt zijn signalen om het werk stil te leggen en de ondergrond te herstellen, niet om voorzichtiger door te werken.
Stem dit af met de machinist, want die merkt het scheefzakken als eerste. Houd er ook rekening mee dat schotten bij dit werk zwaarder belast worden dan bij een gewone werkweg, waardoor ze sneller slijten. Bij gebruikte draglineschotten is de resterende dikte daarom hier het belangrijkste selectiepunt. Voor projecten van beperkte duur is huren vaak de eenvoudigste route.
Veelgestelde vragen
Een heistelling zet een groot gewicht op een klein oppervlak en blijft lang op dezelfde plek staan. De schotten verdelen die belasting over de ondergrond.
Zwaarder dan bij een gewone werkweg. Hoeveel precies hangt af van het machinegewicht en de bodem, dat hoort per situatie bepaald te worden.
Ja. Een schot moet over de volle lengte dragen, anders ontstaat er puntbelasting en zakt het aan één kant weg.
Beter niet. Verleg in dat geval de opstelplaats in plaats van extra schotten toe te voegen.
Het werk stilleggen en de ondergrond herstellen. Scheefstand tijdens hijsen of heien is een veiligheidsrisico.
Ja, de belasting is zwaarder en geconcentreerder dan bij rijdend verkeer. Controleer de resterende dikte daarom vaker.