Wat opklampen betekent
Opklampen is het aan elkaar bevestigen van naast elkaar liggende delen met een dwarsbalk, de klamp. Die klamp ligt haaks op de delen en wordt met bouten of draadeind vastgezet, zodat de losse balken zich als één plaat gaan gedragen. Zonder die verbinding zou elk deel afzonderlijk wegzakken of kantelen onder belasting.
De term komt uit de waterbouw, waar opgeklampte schotten worden toegepast als beschoeiing, damwandschot of steenschot. In de grond-, weg- en waterbouw wordt dezelfde bouwwijze gebruikt voor draglineschotten, alleen met zwaardere delen en een steviger klampconstructie.
Opgeklampte draglineschotten in de praktijk
Een houten draglineschot bestaat doorgaans uit vier tot zes zware balken die met twee of meer klampen aan elkaar zijn gezet. De bouten lopen door het hele schot heen, waardoor de belasting van één balk zich verdeelt over de rest. Dat is precies wat een schot zijn drukverdelende werking geeft, waarover meer staat op de pagina over draagkracht van draglineschotten.
Voor deze constructie wordt vaak azobé gebruikt. Het hout is dicht en slijtvast genoeg om de boutgaten en het klampvlak jarenlang te verdragen zonder uit te slijten. Basralocus en een hardhout mix komen eveneens voor, waarbij het gewicht per schot lager uitvalt.
Uitvoeringen en varianten
De eenvoudigste uitvoering is een kaal opgeklampt schot: balken, klampen en bouten, verder niets. Daarnaast bestaan er schotten met een stalen rand rondom, waarbij de kopse kanten en de zijkanten worden beschermd tegen slijtage en tegen beschadiging bij het hijsen. Die uitvoering gaat aan de randen langer mee, maar weegt meer en ligt hoger in prijs.
Ook hijsogen of aanpikpunten aan de kopzijde zijn een gangbare toevoeging. Ze maken het verplaatsen sneller en veiliger, wat op projecten waar de schotten regelmatig opschuiven al snel loont. Volledig stalen draglineschotten vallen buiten deze categorie, want daar is van opklampen geen sprake.
Controle en levensduur van de klampverbinding
De klampen zijn het onderdeel dat als eerste aandacht vraagt. Door herhaald belasten en hijsen kunnen bouten op spanning verliezen en kan het hout rond de gaten ruimer worden. Een schot waarvan de klampen los zitten, verliest zijn samenhang en daarmee een groot deel van zijn draagkracht.
Bij gebruikte draglineschotten is dit dan ook het eerste controlepunt, samen met de resterende dikte van de balken. Zitten de klampen strak en zijn de balken nog op maat, dan kan een opgeklampt hardhouten schot na een eerste leven vaak nog jaren dienstdoen.
Veelgestelde vragen
Schotten waarbij losse delen met dwarsklampen en bouten tot één geheel zijn verbonden, zodat ze samen belasting kunnen dragen.
Houten draglineschotten wel. Bij volledig stalen schotten is er geen klampconstructie.
Het hout is dicht en slijtvast, waardoor de boutgaten en het klampvlak lang op spanning blijven onder zware belasting.
Bij een stalen rand zijn de kanten beschermd tegen slijtage en beschadiging. Het schot gaat aan de randen langer mee, maar weegt meer.
Op de spanning van de bouten, de staat van de klampen en de resterende dikte van de balken.
Vaak wel, door de bouten na te trekken of te vervangen. Is het hout rond de gaten uitgesleten, dan is de winst beperkt.